De landing in Galipolli
Omdat de oorlog in het westen vastgelopen was waren de Britten van plan een tweede front te openen in Turkije, via de Dardanellen (de zeestraat tussen de Egeische en Marmarra zee) was men van plan door te stoten naar Rusland, Als eerste actie plande men een landing op het Turkse schiereiland Galipolli (in het Turks Gelibolu)
Het verloop
In 1913 komen een groep opstandige officieren aan de macht in Turkije, Enver Pasha, die zijn militaire opleiding in Duitsland had gevolgd, wordt minister van Oorlog en op 2 augustus 1914 sluit deze een overeenkomst met Duitsland om Turkije veilig te stellen bij een Russische aanval.
Op 27 september 1914 houden de Britten een Turkse torpedoboot tegen die de Dardanellen wil uitvaren en sturen hem terug de zeestraat in. De Turken sluiten de Bosporus en Dardanellen voor alle scheepvaartverkeer waardoor Rusland wordt afgesneden van de geallieerden.
Op 28 oktober 1914, bestookt de Turkse vloot, onder leiding van de Duitser von Souchon, de Russische havens Odessa, Sebastopol en Theodosia van op de Zwarte Zee, waarop Rusland de oorlog verklaart aan Turkije op 2 november van dat jaar. De volgende dag bombarderen de Britten de forten van Sedd el Bahr en Kum Kale.
Op 5 november 1914 verklaren Groot-Brittannië en Frankrijk de oorlog aan Turkije.
Op 13 januari 1915 beslissen de Britten de zeestraat van de Dardanellen te openen door een aanval van op zee uit te voeren. Frankrijk stelt hiervoor een vlooteenheid ter beschikking.
Op 19 februari wordt de aanval geopend door bombardementen op de forten, maar door communicatieproblemen wordt de actie afgebroken.
Op 25 februari wordt de aanval herhaald, en nu slaagt admiraal Gardener erin een van de forten te vernietigen.
Tussen 27 februari en 3 maart landen eenheden mariniers op de Turkse kust en stellen 50 stukken geschut buiten werking.
Op 4 maart moeten de Britten zich terugtrekken door een hevige Turkse tegenaanval, verdere pogingen om een bruggenhoofd te vestigen mislukken en de plannen worden uitgesteld tot in april.
De Duitse generaal Liman von Sanders krijgt het bevel over 60 000 Turkse manschappen en begint de verdediging voor te bereiden.
Op 12 maart worden nogmaals besprekingen gehouden met de Turken doch deze lopen op niets uit omdat de Britten geen vrijwaring van Constantinopel kunnen garanderen.
Op 18 maart wordt nogmaals een landing ondernomen, verschillende Britse schepen varen de Dardanellen binnen en openen het vuur op de forten, de turken beantwoorden het vuur en de Franse Gaulois en andere schepen worden getroffen, deze trekken zich terug in de Erén Keui Bay, maar deze ligt vol mijnen en enkele schepen zinken; waaronder de Inflexible, Irresistable, Ocean en Bouvet.
Op 23 april plannen de Britten een Landing op Gallipoli, meer dan 200 schepen worden ingezet en omstreeks 3u landen de Britse troepen met 70 000 manschappen op de Hellespont, de punt van het schiereiland.
De ANZAC’s landen bij Ari Burna, doch worden op een verkeerde plaats afgezet en komen onder vuur van het Turkse 19° divisie. Generaal Birdwood vraagt om terug te trekken, maar hij krijgt gewoon geen antword op dit verzoek.
Op V-beach worden de landingstroepen neergemaaid door Turks machinegeweervuur en op W-beach sneuvelen er nog eens honderden manschappen.
De derde landing vormt een afleidingsaanval door de Fransen bij Kum Kale die de stad innemen.
Op 28 april bereikt de Britse 29° divisie Krithia en gaan in de aanval, de verliezen bedragen meer dan 3000 manschappen.
Op 3 mei plant men een gecombineerde actie op het land en op zee, maar de geallieerde troepen blijven steken op het strand.
Op 6 mei proberen de Britten het nogmaals, deze keer sneuvelen 6500 manschappen.
Op 19 mei lanceren de Turken een tegenaanval met 40 000 man, maar deze wordt afgeweerd door de Anzac’s, met slechts 17 000 man.
Op 4 juni 1915 mislukt ook een derde poging met als gevolg dat er weer duizenden geallieerde troepen sneuvelen.
In augustus arriveren er versterkingen en gaat een vierde fase van start. Deze ontschepen in de baai van Suvla om de Turken vanuit het zuiden aan te vallen. De Anzac’s vallen tegelijkertijd Chunuk Bair aan, maar op 10 augustus worden deze verslagen door Mustafa Kemal, de landing op Suvla is ook geen succes.
De gevechten om Galipolli duren voort, doch men blijft steken op het schiereiland. In december gaan de geallieerden troepen in het geheim over tot een evacuatie van het schiereiland.
Elk jaar nog vieren de Australiërs 25 april, de dag van de eerste landing, Anzac-day.
Anzac: Australian & New Zealand Army Corps
